Alimlər bu həftə qidalanma, yuxu və sağlamlıqla bağlı bir sıra yeni nəticələr əldə ediblər. Araşdırmalarda tam taxıllı məhsulların və süd məhsullarının faydaları, çox isti içkilərin mümkün təhlükələri və ilan zəhərindən antibiotik hazırlanması ilə bağlı maraqlı nəticələr açıqlanıb.

AVESTA.AZ xəbər verir ki, avropalı alimlərin apardığı genişmiqyaslı meta-analizə əsasən, tam taxıllı məhsulların orta miqdarda istehlakı ürək-damar sağlamlığı ilə əlaqəli bəzi göstəricilərin yaxşılaşmasına səbəb ola bilər.

87 randomizə edilmiş araşdırmanın nəticələrinin təhlili göstərib ki, gündə təxminən 60-100 qram tam taxıl istehlakı müxtəlif kardiometabolik göstəricilərdə daha müsbət nəticələrlə əlaqələndirilir. "Pis" xolesterin və triqliseridlərin azalması isə xüsusilə gündəlik 80 qramlıq istehlak zamanı daha nəzərəçarpan olub.

Digər araşdırmada həyat yoldaşlarından birinin yuxu keyfiyyətinin pisləşməsinin digər tərəfin qidalanmasına da təsir göstərə biləcəyi müəyyənləşib. Kanadadakı Konkordiya Universitetinin alimləri üç ay ərzində 204 cütlüyü müşahidə ediblər.

Nəticələrə görə, tərəflərdən birinin yuxusunun keyfiyyətsiz olması digərinin sağlam qidalanmaya əməl etmək səylərinin və özünəinamının azalması ilə əlaqəli olub. Alimlər bunu yuxusuz qalan şəxsin evə daha çox yüksək kalorili və emal olunmuş qidalar gətirməsi ilə izah edə biləcəklərini bildiriblər. Bununla belə, araşdırmanın müşahidə xarakterli olması səbəbindən səbəb-nəticə əlaqəsi təsdiqlənməyib.

Çox isti çay və qəhvə ilə bağlı araşdırmanın nəticələri də diqqət çəkib. Böyük Britaniyadan olan alimlərin 977 mindən çox insanın məlumatlarını əhatə edən araşdırmasına əsasən, çox isti içkilərin qida borusunun yastı hüceyrəli xərçəngi ilə statistik əlaqəsi müəyyən edilib.

Araşdırmada gündə altı və daha çox fincan isti içki qəbulunun bu xərçəng növünün riskini 71 faiz artırması ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Alimlər ehtimal edirlər ki, yüksək temperaturun qida borusunun toxumalarına təsiri riskin artmasında rol oynaya bilər.

Bu arada, ilan zəhərindən yeni antibiotik hazırlanması istiqamətində də nəticə əldə olunub. Böyük Britaniyadan olan tədqiqatçılar süni intellekt və zəhər toksinlərinin genetik analizindən istifadə edərək kobra zəhərindən bakteriyaları məhv edə bilən peptid müəyyənləşdiriblər.

Laboratoriya sınaqlarında CTX-p5 adlı peptidin bakteriyaların hüceyrə membranını zədələyərək onların məhvinə səbəb olduğu müəyyənləşdirilib. Maddənin insan eritrositləri üzərində də sınaqdan keçirildiyi və bəzi digər peptidlərlə müqayisədə qan hüceyrələrinə daha az zərər verdiyi açıqlanıb.

Lakin alimlər bildirirlər ki, araşdırma hələ ilkin mərhələdədir. Maddənin dərman kimi istifadə olunması üçün əvvəlcə heyvanlar, daha sonra isə insanlar üzərində əlavə sınaqlar aparılmalıdır.

Digər araşdırmada isə kefir, yoqurt, pendir və digər fermentləşdirilmiş süd məhsullarının orta miqdarda qəbulunun ölüm riskinin azalması ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.

37 366 nəfərin 19 il ərzindəki məlumatlarının təhlili göstərib ki, bu məhsulları müntəzəm qəbul edənlərdə ümumi ölüm göstəricisi 18 faiz, ürək-damar xəstəliklərindən ölüm göstəricisi isə 20 faiz daha aşağı olub.

Tədqiqatçılar ən nəzərəçarpan əlaqənin gündə 150 qrama qədər fermentləşdirilmiş süd məhsulu qəbulunda müşahidə edildiyini bildiriblər. Bununla belə, araşdırmanın müşahidə xarakterli olması nəticələrin birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi kimi qiymətləndirilməsinə imkan vermir.

Beləliklə, həftə ərzində aparılan araşdırmalar orta miqdarda tam taxıl və fermentləşdirilmiş süd məhsullarının sağlamlıq göstəriciləri ilə müsbət əlaqəsini, çox isti içkilərin isə qida borusu xərçəngi ilə mümkün əlaqəsini ortaya qoyub. Süni intellekt vasitəsilə kobra zəhərindən əldə edilən peptid isə gələcəkdə antibiotiklərə davamlı bakteriyalarla mübarizədə istifadə oluna biləcək maddələrdən biri kimi araşdırılır.