16-10-2024, 12:44 986

Yaxın Şərq

Yaxın Şərqdə vəziyyət getdikcə gərginləşir. 2023-cü ildə İsrail və HƏMAS arasında başlanan müharibə getdikcə regional münaqişəyə çevrilir. İsrailin Livan ərazisinə zərbələr endirməsi, həmçinin Təl-Əvivlə Tehran arasında gərginliyin artması onu deməyə əsas verir ki, yaxın zamanda bölgədə “sular durulmayacaq”. Əksinə, müharibənin miqyasının tədricən genişlənməsi ehtimalı daha realdır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan oktyabrın 15-də “Fələstinin gələcəyi” adlı konfransda çıxışı zamanı deyib ki, Yaxın Şərqdəki müharibə Türkiyəyə yaxınlaşır. O bildirib ki, bununla bağlı bir risk var: “Biz bütün tədbirləri görürük”.

R.T.Ərdoğan, həmçinin söyləyib ki, müharibə yaxın zamanda dayanmayacağı təqdirdə daha da genişlənə bilər.

Rəsmi Ankara bundan əvvəl də müxtəlif səviyyələrdə müharibənin genişlənə biləcəyinin proqnozunu verib.

Öncə onu deyək ki, belə açıqlamalar təsadüfi səsləndirilmir. Xüsusilə də dövlət başçısı səviyyəsində. Şübhəsiz ki, Türkiyə liderinin sözügedən bəyanatının arxasında ciddi siyasi, təhlükəsizlik və kəşfiyyat xarakterli əsaslar var.

Ərdoğan kifayət qədər nüfuzlu siyasətçi kimi tanınır, onu bir siyasi fiqur kimi səciyyələndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri həm də güclü natiqlik qabiliyyətidir. Bu mənada Türkiyə liderinin nəinki hər sözünə, hətta intonasiyasına diqqətlə yanaşmaq lazımdır.

Rəcəb Tayyib Ərdoğan
Rəcəb Tayyib Ərdoğan

Məsələni təhlil edərkən bildirməliyik ki, müharibənin ilk günündən etibarən rəsmi Ankara Təl-Əvivə qarşı duran və Fələstini dəstəkləyən aktorlardandır. Türkiyə Fələstinin mübarizəsini azadlıq hərəkatı kimi qiymətləndirir və ikidövlətli həll yolunu dəstəkləyir. Həmçinin Türkiyə Yaxın Şərqdəki gərginliyə görə ABŞ, Fransa kimi dövlətləri qınayır.

Əslində Yaxın Şərqdəki mövcud gərginlikdə Qərb dövlətlərinin əli olduğuna şübhə yoxdur. Rəsmi Vaşinqton, Paris və digər oyunçular Şərqi Avropada etdiklərini indi də Yaxın Şərqdə təkrarlamağa çalışırlar. Burada bir neçə məqsəd var: Birincisi, Qərb dövlətlərinin fərqli regionlardakı təsir imkanlarını artırmaq. İkincisi, Rusiya, İran kimi dövlətlərin “rıçaqlarını” zəiflətmək. Üçüncüsü, silah ticarətini gücləndirmək.

Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, Qərb bu gün Cənubi Qafqazda da eyni ssenarini təkrarlamağa çalışır: Ermənistan vasitəsilə yeni gərginlik yaratmağa cəhd edir, sülh sazişinə mane olur.

Bu ambisiyalar onu deməyə əsas verir ki, Qərb Yaxın Şərqdəki müharibənin genişlənməsində maraqlıdır, nəinki sabitlikdə. İran mümkün qədər çalışır ki, savaşın miqyası genişlənməsin. Çünki bu, İranın təhlükəsizliyi üçün ciddi təhdid yarada bilər. Türkiyənin milli maraqları da müharibənin dayandırılmasını tələb edir. Rəsmi Ankara bunun üçün bütün mümkün diplomatik imkanlardan istifadə edir.

Türkiyə liderinin bəyanatı, əlbəttə, hər şeydən əvvəl çəkindiricilik mahiyyəti daşıyır. R.T.Ərdoğan belə fikirlərlə həm İsrailə xəbərdarlıq etməyə, həm də beynəlxalq ictimaiyyəti belə demək mümkünsə, qış yuxusundan oyatmağa çalışır. Ölkə liderinin “Biz bütün tədbirləri görürük” fikri bu baxımdan xarakterikdir.

Sözsüz ki, Türkiyə müharibəyə qoşulmaqda maraqlı deyil. Amma lazım gələrsə, bunu etməkdən çəkinməyəcək.

İsrail üçün ən azı yaxın gələcəkdə növbəti hədəfin Türkiyə olacağı ağlabatan deyil. İsrail mümkün riskləri yəqin ki, nəzərə alacaq. Həmçinin belə bir ssenari perspektivdə onsuz da hazırda kövrək olan ABŞ-Türkiyə münasibətlərinin daha da pisləşməsinə və NATO daxilində ziddiyyətlərə səbəb ola bilər. Bu, dünyanın təhlükəsizlik arxitekturasının dəyişməsi və yeni geosiyasi mənzərənin yaranması deməkdir. Böyük ehtimalla ən azı noyabrda ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərinə qədər bu, olmayacaq.

Bununla belə, deməliyik ki, hər ötən gün daha genişmiqyaslı hərbi eskalasiya ehtimalını daha da artırır. Vaxt varkən bunun qarşısını almaq lazımdır. Əks halda ABŞ-da prezidentliyə namizəd, keçmiş dövlət başçısı Donald Trampın iddia etdiyi kimi, qarşıdakı aylarda üçüncü dünya müharibəsi başlaya da bilər...

Paylaş

Xəbər lenti

İmişlidə suvarma kanallarına suyun verilişi iki ay dayandırılacaq - Səbəb Bu gün, 00:48 İsraildə İran kəşfiyyatına məlumat ötürməkdə şübhəli bilinən şəxs tutuldu Dünən, 23:48 Süni intellekt bumunda gözlənilməz geriləmə: Şirkətlər 4,2 trilyon dollar itirdi Dünən, 23:48 İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək Dünən, 22:48 Yeni tibb fakültələri açılır: Həkim çatışmazlığı aradan qalxacaq? Dünən, 22:48 Gəncədə binada köməksiz qalan uşaq xilas edildi Dünən, 22:48 Kür çayında suyun səviyyəsi xeyli artıb Dünən, 21:48 Husilər strateji boğazda nəzarəti ələ keçirdi: Yəmən ordusu geri çəkildi Dünən, 21:48 Salyanda avtomobil yoldan çıxaraq aşıb, ana və qızı xəsarət alıb Dünən, 21:48 Ağstafada sursat partlayışı nəticəsində xəsarət alan şəxsin durumu açıqlanıb Dünən, 20:48 Bakıda torpaq sürüşməsi: Hasarlar arasındakı məsafə üç metrə çatdı Dünən, 20:48 Prezident: "Ümummilli liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur" Dünən, 20:48 İlham Əliyev: "Radio və televiziya Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır" Dünən, 20:48 Miri Yusif "ağsaqqal" sözünə təəccübləndi Dünən, 20:48 Marketlərdə satılan doğranmış meyvələrlə bağlı XƏBƏRDARLIQ Dünən, 20:48 Azərbaycanda xəstəxananın şöbə müdiri infarktdan öldü Dünən, 19:48 Minaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub Dünən, 19:48 Qazaxda yaşayış evinin həyətyanı sahəsində yanğın Dünən, 19:48 Prezident İlham Əliyev televiziya və radio işçilərini təbrik edib Dünən, 19:48 Sabah Bakıda bu ərazilərdə su olmayacaq Dünən, 18:48 Ağstafada sursat partlayıb: 1 nəfər həlak olub, daha biri xəsarət alıb Dünən, 18:48 Padel üzrə Respublika Kuboku yekunlaşdı! Dünən, 18:48 "Sən gəlməz oldun" ailəyə 1 milyon dollar qazandırıb" Dünən, 18:48 Milli Qəhrəmanla vida mərasimi keçirilməyəcək: Dəfnin vaxtı və yeri açıqlandı Dünən, 18:48 Bakıda və Abşeronda küləyin sürəti 27 m/s-ə çatıb Dünən, 18:48 Cüdo üzrə Bakı çempionatına yekun vurulub Dünən, 18:48 Ordubadda avtobus aşıb, 11 nəfər xəsarət alıb Dünən, 17:48 Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Ehtiram Əliyev vəfat etdi Dünən, 17:48 Azərbaycanda dəhşətli hadisə: İki nəfər minaya düşdü Dünən, 17:48 Şamaxıda doqquz ton meyvə ətrafa dağıldı, YOL BAĞLANDI Dünən, 17:48 Azərbaycan batut gimnastikası tarixində ilkə imza atıldı Dünən, 17:48 Dörd ay davam edəcək - Noyabr, dekabr, yanvar və fevral Dünən, 16:48 Sürücülərə XƏBƏRDARLIQ - Yollarda görünüş 500 metrədək məhdudlaşacaq Dünən, 16:48 Yataqxanada meyiti tapılan Elviranın müəmmalı ölümü ilə bağlı AÇIQLAMA Dünən, 16:48 Media və Yayım Şurası Fransadan idarə olunan "YouTube" kanalını ifşa edib Dünən, 16:48 Əməkdar artist Arif Mirzəyev DƏFN EDİLDİ Dünən, 16:48 SpaceX tarixə düşdü: Kosmik gəmi havada mexaniki qollarla tutuldu Dünən, 15:48 Qrip və pnevmoniyadan qorunmağın ən effektiv yolu açıqlanıb Dünən, 15:48 Can Yamanın son görünüşü müzakirələrə səbəb olub Dünən, 15:48 Təyyarənin qaçırılacağı iddiası Moskvaya uçuşu iki saat gecikdirdi Dünən, 14:48 Azərbaycanlıların olduğu daha bir gəmiyə dron hücumu Dünən, 14:48 İran Trampı PUA hücumu ilə hədəfə almağı planlaşdırır Dünən, 14:48 Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır – Həkimdən xəbərdarlıq Dünən, 14:48 Çin Nvidia-nın keçmiş rəhbərini kəşfiyyat hədəfinə çevirib? – WSJ-dən iddia Dünən, 14:48 Makron: Ukrayna NATO-da tamhüquqlu yerini tutmalıdır Dünən, 13:48 Portuqaliya millisindən Ronaldoya xüsusi JEST Dünən, 13:48 Sabah bu ərazilərdə su olmayacaq - Xəbərdarlıq Dünən, 13:48 Fransa vətəndaş müharibəsi təhlükəsi ilə üz-üzədir Dünən, 13:48

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR