10-07-2024, 16:31 37

Türkiyə-NATO münasibətləri pisləşir? - Ərdoğandan mühüm mesaj - TƏHLİL

NATO dünyanın əsas təhlükəsizlik təşkilatıdır. Alyansın 32 üzvü var. Türkiyə də onlardan biridir. Hazırda NATO bir hərbi blok olsa da, bəzən Alyansa üzv ölkələr arasında fikir ayrılıqları da olur. Xüsusilə, getdikcə güclənən qütbləşmə fonunda digər aktorlar kimi NATO üzvləri də ayrılıqda öz tərəflərini seçir, digərlərinin ambisiyalarının qurbanına çevrilməməyə çalışırlar.

NATO ölkələri arasında Türkiyənin xarici siyasət kursu xüsusilə diqqət çəkir. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan iyulun 9-da NATO ölkələrinin dövlət və hökumət başçılarının sammitində iştirak etmək məqsədilə ABŞ-yə yola düşməzdən əvvəl Esenboğa hava limanında keçirdiyi mətbuat konfransında deyib ki, NATO Türkiyənin gözləntilərini doğrultmur.

O bildirib ki, bu, bəzi məsələlərdə, o cümlədən Yaxın Şərqlə bağlı durumda özünü göstərir: “Biz bu istiqamətlərdə, müxtəlif səviyyələrdə müzakirələrimizi davam etdirəcəyik”.

Dediyimiz kimi, Türkiyə NATO-nun əsas tərəfdaşlarından biridir. Alyansın xarici və təhlükəsizlik siyasətinin həyata keçirilməsində Ankara mühüm rol oynayır. Buna baxmayaraq, Türkiyənin NATO-nun əsas rəqibi olan Rusiya ilə də normal münasibətləri var. Hətta bir çox hallarda Ankara üçün Moskva daha yaxşı partnyor olur, nəinki NATO.

Çinlə bağlı da eyni şeyi söyləmək olar. NATO Çinin güclənməsini istəmədiyi halda, Türkiyə bu ölkə ilə tərəfdaşlıq əlaqələrini müxtəlif səviyyələrdə davam etdirir.

Elə İranla da bağlı NATO-nun əsas üzvləri – ABŞ və Türkiyənin mövqeləri xeyli fərqlidir.

Türkiyə zaman-zaman təşkilatın ümumi tələblərinə və fəlsəfəsinə uymayan, öz milli maraqlarını üstün tutan, bəlkə də, yeganə aktordur. Bu, hər şeydən əvvəl Türkiyənin gücü, qüdrəti, qlobal geosiyasi proseslərdəki rolu ilə bağlıdır.

İkincisi, NATO üzvləri, o cümlədən ABŞ Türkiyənin mövcud gücü və statusu ilə barışır. Ona görə də Ankaranın xarici siyasətindəki bəzi məqamlar, o cümlədən Moskva ilə münasibətlər NATO-nu qane etməməsinə baxmayaraq, qarşılıqlı əməkdaşlıq davam edir. Hərçənd, zaman-zaman rəsmi Ankaraya edilən təzyiqlər də məhz bu dövlətin müstəqil addımları ilə bağlıdır. NATO, əlbəttə, Türkiyənin Rusiya ilə münasibətlərini qəbul etmək istəmir.

Əslində, NATO ilə Türkiyə arasındakı fikir ayrılıqları, Ərdoğanın dediyi kimi, təkcə Yaxın Şərqlə bağlı deyil. Tərəflərin Şərqi Avropa ilə bağlı mövqeləri də fərqlidir: NATO Rusiyaya qarşıdır. Türkiyə isə mümkün qədər balansı davranmağa çalışır.

Həmçinin, Cənubi Qafqaz regionu ilə bağlı da tərəflər arasında ziddiyyət var. Belə ki, rəsmi Ankara Bakı və İrəvan arasındakı sülhü dəstəkləyərək mümkün regional əməkdaşlığa töhfə verməyə çalışır. NATO isə Ermənistanla əməkdaşlığı gücləndirərək bu dövlətin “başının altına yastıq qoyur”.

Xüsusilə, ABŞ ilə Ermənistan arasında güclənən əlaqələr, habelə birgə hərbi təlimlər region üçün yaxşı nə isə vəd etmir. Bu, həm də Türkiyənin regional maraqlarının təhdid altına atılması deməkdir.

Məsələnin başqa bir cəhəti perspektivdə NATO-nun parçalanması ilə bağlıdır.

Bu da sirr deyir ki, Ukraynadakı müharibə NATO daxilində müəyyən fikir ayrılıqları yaratdı. Ayrı-ayrı NATO üzvlərinin Ukrayna ilə bağlı mövqeləri heç də eyni deyil. Üstəgəl, üçüncü dünya müharibəsi ehtimalı getdikcə artır. Bu ssenari baş verərsə, Türkiyə bir NATO üzvü kimi Rusiyaya qarşı olmalıdır. Bu isə ən azı indiki an üçün inandırıcı görünmür.

Beləliklə, Türkiyə ilə NATO arasında fikir ayrılıqlarının gələcəkdə daha da güclənməsi və Alyansın parçalanması istisna deyil.

Paylaş

Xəbər lenti

"Qarabağ"ın qapıçısı zədə səbəbindən 8 ay futboldan uzaq qalacaq Bu gün, 14:44 HƏMAS hərəkatın Qəzzada danışıqlara son qoymaq qərarına dair xəbərləri təkzib edib - YENİLƏNİB Bu gün, 14:40 Qaxda avtomobil qəzasında xəsarət alanların kimliyi məlum olub - YENİLƏNİB Bu gün, 14:39 "Sabah" Konfrans Liqasındakı ilk matçına getmək istəyən azarkeşləri avtobus və biletlə təmin edəcək Bu gün, 14:31 Peskov: Rusiya və ABŞ dərin qarşıdurma mərhələsindədir Bu gün, 14:25 Trampa qarşı terror cəhdi - ABŞ-nin düşməni həmişə qapıdadır Bu gün, 14:12 Xesus Navas Avropa çempionatından sonra milli karyerasını bitirəcək Bu gün, 14:08 Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilib - YENİLƏNİB Bu gün, 14:00 I və IV qruplara qəbul imtahanında istifadə olunmuş tapşırıqların doğru cavabları açıqlanıb Bu gün, 13:59 Sabahkı hava meteohəssas insanlar üçün əlverişsiz olacaq Bu gün, 12:58 Kiçik Robert Kennedi Trampa hücumu atası və əmisinə sui-qəsdlə müqayisə edib Bu gün, 12:55 Rafael Varan İtaliya klubu ilə anlaşıb Bu gün, 12:47 Rusiya XİN: ABŞ-də prezidentlərə hücumlar ənənə halını alıb Bu gün, 12:42 ÇXR Sədri Trampa qarşı sui-qəsd cəhdinə görə narahatlığını ifadə edib Bu gün, 12:36 ABŞ-də siyasi mübarizə sui-qəsd cəhdi ilə daha da qızğın xarakter alacaq - RƏY Bu gün, 12:30 "Araz-Naxçıvan" iki futzalçısı ilə müqavilə müddətini uzadıb Bu gün, 12:25 Çin Müdafiə Nazirliyi: Rusiya ilə birgə Sakit okeanda patrul fəaliyyəti heç kimə qarşı yönəlməyib Bu gün, 12:21 AVRO-2024: İspaniya millisi rekorda, İngiltərə ilk çempionluğa doğru Bu gün, 11:53 İmişlidə qəza nəticəsində 9 yaşayış məntəqəsi qazsız qalıb  Bu gün, 11:48 Ekspert: Sui-qəsd cəhdindən sonra Trampın seçkidə qalib gəlmək şansı artıb Bu gün, 11:47 Finlandiya hakimiyyəti Trampa hücumu pisləyib Bu gün, 11:40 HƏMAS atəşkəslə bağlı danışıqların dayandırıldığını elan edib Bu gün, 11:27 Şirvan-Salyan Regional Təhsil İdarəsi üzrə bu il 232 məzun məktəbi fərqlənmə attestatı ilə bitirib Bu gün, 11:23 Zaxarova: Putinə sui-qəsd cəhdləri ABŞ-nin pulları ilə hazırlanıb Bu gün, 11:15 Bakı Hərbi Kollecində “Məşəl kimi yanan ürək” adlı tədbir keçirilib Bu gün, 11:05 Tovuzda avtomobildə çaya düşərək batdıqları ehtimal olunan 2 nəfərin axtarışları davam etdirilir Bu gün, 11:03 Səmayə Həşimova: Polad Azərbaycan xalqının övladı, mən isə bütün şəhidlərin anasıyam Bu gün, 10:49 Prezident İlham Əliyev: Donald Trampa qarşı siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq Bu gün, 09:53 Türkiyədə qırmızı bülletenlə axtarılan terrorçular zərərsizləşdirilib Bu gün, 09:45 Azərbaycan millisi Avropa çempionatında bu gün final matçına çıxacaq Bu gün, 09:37 Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyətə başlamasından 26 il keçir Bu gün, 09:22 FTB: Trampa atəş açan şəxsin şəxsiyyəti müəyyənləşdirilir Bu gün, 09:12 Bakının mərkəzində restoran yanıb Bu gün, 09:04 Salyanda 6 yaşlı uşaq yanıq xəsarətləri alıb Bu gün, 09:01 NYT: Trampın yaralanması ilə bağlı konspiroloji nəzəriyyələr yayılmağa başlayıb Bu gün, 08:54 Abşeron rayonunda yol qəzası olub, xəsarət alan var Bu gün, 08:28 FTB Trampa edilən hücumu “sui-qəsd cəhdi” kimi təsnifatlandırıb Bu gün, 08:09 AVRO-2024: Bu gün çempion müəyyənləşəcək Bu gün, 07:45 Tokayev Trampa edilən sui-qəsd cəhdini pisləyib Bu gün, 07:43 Bayden Trampa zəng edib Bu gün, 07:05 DİM: 2500-dən çox namizədin peşəkar mühasib sertifikatı imtahanı verməsi gözlənilir Bu gün, 06:45 Amerika Kuboku: Uruqvay Kanadanı yenərək üçüncü olub Bu gün, 06:22 Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilir Bu gün, 06:05 Xronika: "Qərbi azərbaycanlıların siyahıya alınması yekunlaşıb, torpaqlarına könüllü qayıdacaqlar" Bu gün, 05:47 Trampdan hücumdan sonra ilk açıqlama: Güclü qanaxmam var idi Bu gün, 05:13 Donald Trampın mitinqindəki silahlı insidentin təfərrüatları məlum olub - YENİLƏNİB Bu gün, 04:41 Bayden Trampa edilən sui-qəsd cəhdini pisləyib Bu gün, 04:04 CBS: Trampa atəş açmaqda şübhəli bilinən şəxs öldürülüb Bu gün, 03:37

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR