COP31-in İqlim üzrə Yüksək Səviyyəli Çempionu Samed Ağırbaş Qlobal Bakı Forumu zamanı Azərbaycanda siyasətçilər, gənclər və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri ilə görüşərək Antalyada keçiriləcək BMT İqlim Konfransı (COP31) ərəfəsində iqlim tədbirlərinin praktik icrasını və regional əməkdaşlığı vurğulayıb.

Bakı, Azərbaycan - COP31-in İqlim üzrə Yüksək Səviyyəli Çempionu və Sıfır Tullantı Fondunun prezidenti Samed Ağırbaş 12–14 mart tarixlərində Qlobal Bakı Forumunda iştirak etmək üçün Bakıya səfər edib və qlobal iqlim fəaliyyətinin növbəti mərhələsini müzakirə etmək məqsədilə siyasi liderləri, siyasətçiləri və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini bir araya gətirib.

Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi tərəfindən təşkil olunan forum ölkələrin Antalyada keçiriləcək COP31-ə hazırlaşdığı bir vaxtda qlobal iqlim öhdəliklərinin praktik fəaliyyətə necə çevrilə biləcəyinə dair müzakirələr üçün platforma təqdim edib.

Səfər zamanı Ağırbaş yüksək səviyyəli görüşlər keçirib, media nümayəndələri ilə danışıb və universitet tələbələri və gənclər qrupları ilə görüşüb. Bu fəaliyyətlər müxtəlif regionlarda icmalarla əlaqəni gücləndirmək məqsədi daşıyan daha geniş səylərin bir hissəsi olub.

"COP31-in İqlim üzrə Yüksək Səviyyəli Çempionu kimi bütün regionlara səfər etməyi, gənclər və qadın qrupları ilə birbaşa əlaqə qurmağı və onların səslərinin eşidilməsini təmin etməyi planlaşdırıram," – deyə o səfər zamanı bildirib. "İqlim fəaliyyəti icmalara əsaslanmalı və iqlim dəyişikliyindən ən çox təsirlənənlərin baxışlarını əks etdirməlidir."

Qlobal iqlim danışıqları ilə real fəaliyyət arasında körpü

COP31-in İqlim üzrə Yüksək Səviyyəli Çempionunun rolu beynəlxalq iqlim danışıqları ilə onların həyata keçirilməsi üçün tələb olunan praktik fəaliyyət arasında əlaqə yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. Samed Ağırbaş bu mandatını Paris Sazişi çərçivəsində verilmiş öhdəliklərin iqtisadiyyatlar və cəmiyyətlər üzrə konkret nəticələrə çevrilməsinə kömək etmək kimi təsvir edib.

"Mənim rolum beynəlxalq danışıqlarla iqlim fəaliyyətinin həqiqətən baş verməli olduğu real dünya arasında körpü rolunu oynamaqdır," – deyə o, bildirib. "Biznes qurumları, şəhərlər, vətəndaş cəmiyyəti, dini qruplar və icma liderləri iqlim məqsədlərini ölçülə bilən çevirməkdə rol oynayırlar."

O, əlavə edib ki, qarşıdakı illər qlobal iqlim gündəliyinin vədlərdən icraya keçidinə yönələcək və iqlim siyasətlərinin təmiz enerji, resurs səmərəliliyi və dayanıqlı ərzaq sistemləri kimi sahələrdə konkret irəliləyişə gətirib çıxarmasına şərait yaradacaq.

İcraata yönəlmiş iqlim fəaliyyət gündəliyi

Bu səylərin əsas mexanizmlərindən biri müxtəlif sektorlar üzrə iqlim həllərini sürətləndirmək üçün hazırlanmış 500-dən çox təşəbbüsü koordinasiya edən Qlobal İqlim Fəaliyyəti Gündəliyidir.

Bu təşəbbüslər hökumətləri, biznes qurumlarını, maliyyə institutlarını və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarını bir araya gətirərək iqlim çağırışlarına praktik cavabların geniş miqyasda tətbiqini təmin edir. Diqqət mərkəzində olan sahələrə ərzaq itkisi və tullantılarının azaldılması, su ehtiyatlarının idarə olunmasının yaxşılaşdırılması və enerji səmərəliliyinin sürətləndirilməsi daxildir.

Gündəliyin son təşəbbüsləri arasında 2030-cu ilə qədər qlobal ərzaq tullantılarını yarıya endirməyi hədəfləyən Food Waste Breakthrough və dünya üzrə yüz milyonlarla insan üçün iqlim dayanıqlığını gücləndirməyə kömək etmiş Race to Resilience kampaniyası da yer alır.

"İqlim Fəaliyyəti Gündəliyi bizim icra platformamızdır," – deyə Samed Ağırbaş bildirib. "Bu platforma COP-da verilən öhdəliklərin insanların gündəlik həyatlarında görə və faydalana biləcəkləri real layihələrə və tərəfdaşlıqlara çevrilməsini təmin edir."

Azərbaycan–Türkiyə tərəfdaşlığı və COP31-ə gedən yol

Bakıda aparılan müzakirələr həmçinin iqlim diplomatiyasının inkişafında Azərbaycan və Türkiyə arasında sıx əməkdaşlığı vurğulayıb.

Bakıda keçirilən COP29 iqlim maliyyələşməsi üzrə danışıqların irəliləməsinə kömək edib və İqlim üzrə Yüksək Səviyyəli Çempionların mandatını 2030-cu ilə qədər yeniləyib, Beləmdə keçirilən COP30 isə Paris Sazişinin icrasını vurğulayıb. İndi diqqət Antalyada keçiriləcək COP31-ə yönəlib və burada iqlim tədbirlərinin həyata keçirilməsi üzrə daha çox irəliləyiş gözlənilir.

"Azərbaycan və Türkiyə dərin dostluq və iqlim fəaliyyətinə ortaq sadiqlik prinsipini paylaşır," – deyə Ağırbaş bildirib. "Bakı və Beləmdə əldə olunananları dinamika üzərində quraraq COP31-ə doğru irəlilədikcə icranı sürətləndirmək üçün imkanımız var."

Heydər Əliyev Fondu ilə Türkiyənin Sıfır Tullantı Fondu arasında institusional əməkdaşlıq da regionlar arasında iqlim əməkdaşlığını gücləndirməyə yönəlmiş gələcək "Solidarity Hub" təşəbbüsünün mümkün əsası kimi vurğulanıb.

Sıfır tullantı və inklüziv iqlim liderliyi

"Sıfır tullantı yalnız tullantıların idarə olunması demək deyil," – deyə o, bildirib. "Bu, iqtisadiyyatın bütün sahələrində istehsal, istehlak və resursların idarə olunmasının necə həyata keçirildiyini yaxşılaşdırmaq deməkdir. Tullantıları azaltdıqda biz emissiyaları azaldır, təbii resursları qoruyur və daha dayanıqlı iqtisadiyyatlar qururuq."

BMT-nin Sıfır Tullantı üzrə Yüksək Səviyyəli Məsləhət Şurasının sədri və Sıfır Tullantı Fondunun fəxri prezidenti olan xanım Əminə Ərdoğanın rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən Sıfır Tullantı Fondu ərzaq itkisinin azaldılması, təkrar emal sistemlərinin yaxşılaşdırılması və dairəvi iqtisadiyyat modellərinin inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş təşəbbüsləri təşviq edir. Bu tədbirlər tullantılarla bağlı metan emissiyalarının azaldılmasına da kömək edir.

Karyerasına gənclər fəalı və qadın hüquqları müdafiəçisi kimi başlayan Samed Ağırbaş inklüziv iqlim liderliyinin əhəmiyyətini də vurğulayıb.

"Gənclər və qadınlar artıq iqlim fəaliyyətinin ən güclü hərəkətverici qüvvələri arasındadır," – deyə o, bildirib. "Onların iştirakı yalnız simvolik daxilolma ilə məhdudlaşmamalı, qərarların formalaşdırılmasına və icranın idarə olunmasına qədər uzanmalıdır."