25-03-2026, 09:48 104

Almas İldırımın anadan olmasından 119 il ötür

Bu gün Azərbaycanın mühacir şairi Almas İldırımın anadan olmasından 119 il ötür.

Almas İldırım (əsl adı Əbdülhəsən Almaszadə) 1907-ci ilin bu günü, yəni martın 25-də Bakının Qala kəndində bəy ailəsində doğulub.

Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Almas İldırımın bəy nəslinə mənsubluğu onu totalitar rejim tərəfindən həyata keçirilən cəza tədbirlərinin hədəfinə çevirib.

Varlı tacir oğlu olduğuna görə o, Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərq ədəbiyyatı fakültəsindən xaric edilir.1926-cı ildə şair Süleyman Rüstəm ilə birlikdə "Dün bu gün" adlı şeir məcmuəsinin müəllifi olur.

1928-ci ildə şeirlərində ifadə olunan millətçi ismarıclarına görə Dağıstana sürgün edilir. Sürgündə "Dağlardan xatirələr", "Ləzgi elləri", "Krımda axşamlar", "Səlimxan" və "Günah kimdədir?" adlı şeirlərini yazır.1930-cu ildə Bakıya qayıdıb "Dağlar səslənərkən" şeirlər məcmuəsini nəşr etdirir.

Lakin kitab senzuradan keçməyib şairin Azərbaycan Yazıçılar Birliyindən qovulmasına səbəb olur. Bu dəfə o, Türkmənistana sürgün edilir. 1933-cü ilin iyun ayında o, yenicə evləndiyi Zivər xanımı və üç aylıq körpəsi Azəri də götürüb İrana doğru istiqamət alan qaçaqçı bir dəvə karvanına qoşulur.

Sərhəd gözətçilərinin və kömürük məmurlarının gözünə görünməmək üçün ən çətin cığırlarla sıldırım qayalar ötüb, uca dağlar aşdıqdan sonra böyük məşəqqətlə İran torpağına çatırlar. Almas İldırım dərhal həbs olunur, 25 gün dustaqda qalır. Onu bolşevik casusu hesab edərək işgəncə verir, istədikləri məlumatı qoparmaq üçün sinəsinə qədər soyuq suyun içərisində saxlayırlar.

Bu işgəncə şairin səhhətində dərin izlər qoyur. O, sağalmaz böyrək xəstəliyinə mübtəla olur. Nəhayət azad edilib Məşhəd şəhərinə göndərilir. Burada ürəyincə iş tapa bilməyən Almas İldırım çox yoxsul, acınacaqlı həyat sürür.Almas İldırım İranda qala bilməyib tezliklə Türkiyəyə gedir. O, Türkiyədə katibliklə, kargüzarlıqla məşğul olur, ibtidai məktəbdə dərs deyir. Ömrünün təqribən 12 ilini isə o, yaradıcılığını davam etdirməklə yanaşı müxtəlif işlərdə çalışır.

Vətən həsrəti, qəribliyin hüznü Almas İldırımın demək olar ki, bütün əsərlərinin aparıcı ahəngini təşkil edir. Almas İldırım Türkiyədəki on yeddi illik həyatında jurnal və məcmuələrdə, qəzetlərdə milli şeirlərini nəşr etdirib, milliyyətçi və istiqlalçı bir şair olaraq tanınıb.

Almas İldırımın yazdığı şeirlər "Boğulmayan səs" adı altında çap olunub. Bundan başqa, "Azərbaycan mahnıları" adlı kitabı da var.

Almas İldırım 1952-ci il yanvarın 14-də böyrək xəstəliyindən vəfat edir. Onun Azər, Araz, Orxan və Bakıxan adlı dörd oğlu olub.

Paylaş

Xəbər lenti

Gəncədə üç nəfər dərmandan zəhərlənib, biri ölüb Bu gün, 00:48 Müctəba Xameneinin son vəziyyəti AÇIQLANDI Dünən, 23:48 Tehran geri addım atmır: Danışıqlar donduruldu, ABŞ-yə şərt irəli sürüldü Dünən, 23:48 Avropa çempionatı: Azərbaycan güləşçisi Günay Qurbanova bürünc medal qazanıb Dünən, 23:48 Paşinyan: Türkiyə bayrağının yandırılması təxribatçı davranışdır Dünən, 23:48 Bəqai İran hökuməti ilə bağlı Trampın dediklərini təkzib edib Dünən, 23:48 Banqladeşdə qızılca səbəbindən 194 uşaq ölüb Dünən, 23:48 Gəncədə dəm qazı can aldı Dünən, 23:48 Nurəddin Rəcəbov: "Komandamız Avropanın ən güclüsü olub" Dünən, 23:48 Əlilliyin qiymətləndirilməsi üçün müalicə müddəti tələb olunmayan xəstəliklər hansılardır? Dünən, 22:48 Ev şəraitində düzgün saxlanmadığı halda TƏHLÜKƏLİ OLAN BİTKİLƏR Dünən, 22:48 "Tankers Trackers": İranın 4 neft tankeri ABŞ-nin blokadasından keçib Dünən, 22:48 Tanınmış rusiyalı teleaparıcı vəfat etdi Dünən, 22:48 Son günlərdə ölkə futbolunda baş verənlər müzakirə olundu Dünən, 21:48 30 il əvvəlki qətlin üstü necə açıldı? - Taksi sürücüsünün amansızlıqla öldürülməsinin DƏHŞƏTLİ TƏFƏRRÜATI Dünən, 21:48 Sahil Babayev yenidən Azərbaycan Boks Federasiyasının prezidenti seçilib Dünən, 21:48 Hikmət Hacıyev slovakiyalı səfirlə iki ölkə arasındakı əməkdaşlığı müzakirə edib Dünən, 21:48 Sumqayıtda aparılan tikinti sakinlərin evinə ziyan vurub? - RƏSMİ CAVAB Dünən, 20:48 ADY sədri DYƏT ölkələrinin dəmir yolu rəhbərlərinin növbəti iclasında iştirak edib Dünən, 20:48 Sabah Bakı Bulvarında Caz və Şərab Festivalı başlayır Dünən, 20:48 "Reuters": İran ələ keçirilən gəmiləri Bəndər-Abbas limanına aparıb Dünən, 20:48 Yol polisi qəzada xəsarət alan piyadanı xəstəxanaya çatdırıb Dünən, 19:48 Virtual məkandan real təhlükəyə: Təhsil müəssisələrində artan silahlı insidentlər Dünən, 19:48 Azərbaycanda "Son zəng" tədbirləri üçün TƏLƏBLƏR qoyuldu Dünən, 19:48 Lu Mey: 2025-ci ildə Azərbaycana 60 mindən çox Çin vətəndaşı səfər edib Dünən, 19:48 WUF13 müddətində dərslərin distant təşkili təhsilin fasiləsizliyini təmin edəcək Dünən, 19:48 Martın 15-i keçirilmiş buraxılış imtahanında 9 nəfər maksimal nəticə göstərib Dünən, 18:48 Bakıda 140A nömrəli marşrut nağdsız ödəniş sisteminə keçir Dünən, 18:48 Naxçıvan Ticarət və Xidmət Departamentinin direktoru işdən çıxarılıb Dünən, 18:48 Dağıstanda sel fəlakətinin baiskarlarına qarşı ƏMƏLİYYAT Dünən, 18:48 Vaşinqtondan kritik xəbərdarlıq: "İranı indi tərk edin" Dünən, 18:48 "SOCAR Trading" yeni neft-kimya zavodları üçün əsas amilləri açıqlayıb Dünən, 17:48 Kürdə suyun səviyyəsi artıb, Qarqar çayında bənd yarılıb Dünən, 17:48 Dövlət Komitəsinin sədri İran səfiri ilə görüşüb Dünən, 17:48 BRAVO: 10 İlin Parıltısı Dünən, 17:48 WUF13 ilə əlaqədar Bakının bu təhsil müəssisələrində dərslər DİSTANT OLACAQ Dünən, 17:48 Natiq İbrahimov Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilib Dünən, 17:48 Bakıdakı məktəblərdə yaz tətilinin vaxtı dəyişdirilib Dünən, 17:48 Tramp bombalamağı ƏMR ETDİ - Hörmüzü minalayan İran gəmiləri... Dünən, 17:48 Bakıda ictimai nəqliyyatda niyə vahid sistem qurulmur? Dünən, 17:48 Martın 15-i keçirilmiş buraxılış imtahanının nəticələri elan olunub Dünən, 17:48 İsti havada hansı içkilər təhlükəlidir? - Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir Dünən, 16:48 Ərini öldürən qadının məhkəməsi: "11 ay mənimlə üzbəüz oturub çörək yeyib, oğlumu öldürdüyünü gizlədib" Dünən, 16:48 Bakcell gənc qızların İKT sahəsində təhsilinə dəstək verir Dünən, 16:48 Bu tarixlərdə Bakıda güclü külək əsəcək - XƏBƏRDARLIQ Dünən, 16:48 İsmayıllıda lotereyadan 100 000 manat uduldu Dünən, 15:48 ARDNF I rübdə 22 ton qızıl satıb Dünən, 15:48 İran: Hörmüz Boğazının açılması mümkün deyil Dünən, 15:48

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR