Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (CPC) nasos stansiyasına pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumu Qazaxıstan neftinin ixrac marşrutlarının diversifikasiyasını yenidən gündəmə gətirib.

Bu barədə “Report”a açıqlamasında Xəzər regionunun neft-qaz layihələri üzrə qazaxıstanlı ekspert Nurlan Jumaqulov bildirib.

Onun sözlərinə görə, ixrac marşrutlarının şaxələndirilməsi Qazaxıstan üçün milli təhlükəsizlik məsələsidir:

“Obyektiv yanaşsaq, CPC-nin obyektlərinə zərbə Rusiyadan (neftin yalnız 15 %-i bu boru kəməri ilə nəql olunur) daha çox Qazaxıstanın iqtisadiyyatı üçün təhlükə yaradır. Bu boru kəməri olmadan ölkədə neft hasilatının gələcək inkişafını təsəvvür etmək çətindir”.

O xatırlatdı ki, CPC Qazaxıstan neftinin ixracının 80 %-ni təşkil edir və gələcəkdə "Tengiz"dən neft həcminin artması hesabına bu rəqəm 85 %-ə çatmalıdır.

Ekspert xatırladıb ki, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev iki il əvvəl həmçinin “Tengiz” layihəsinin investorlarının cəlb edilməsini nəzərə alaraq Transxəzər marşrutunun inkişaf etdirilməsi barədə göstəriş verib. Lakin bu istiqamətdə nəzərəçarpacaq irəliləyiş yoxdur.

N.Jumaqulov əlavə edib ki, “KazMunayQaz” Xəzər vasitəsilə Bakı və Mahaçqalaya neft tədarükünü artırsa da, həcmlər hələlik əhəmiyyətli deyil və Mahaçqalaya göndərilən neftin miqdarı Bakıya nisbətən daha çoxdur. Qazaxıstanlı ekspert Azərbaycana çıxışı ilə Transxəzər istiqamətinin reallaşdırılmasında kifayət qədər irəliləyişin olmamasını vurğulayıb.

Bundan başqa, ekspert xatırladıb ki, Prezident Tokayevin Atırau vilayətində böyük neft anbarının tikintisi ilə bağlı göstərişi hələ icra olunmayıb. Onun fikrincə, belə anbarların mövcudluğu PUA hücumundan zərər çəkmiş nasos stansiyasının bərpası dövründə hasilata təsirin minimuma endirilməsinə kömək edə bilər.

Qazaxıstan Energetika Nazirliyi isə bildirib ki, CPC rəhbərliyi hücumdan sonra Qazaxıstan neftinin qəbuluna məhdudiyyət tətbiq edilməsi barədə rəsmi bəyanat verməyib. Nazirliyin məlumatına görə, 2024-cü ildə CPC sistemi vasitəsilə 55 milyon ton Qazaxıstan nefti nəql edilib.