3-03-2024, 04:57 594

Güclü vulkanların planetimizdə yeni buz dövrünə səbəb olub-olmaması araşdırılıb

ABŞ-nin Nyu-York şəhərinin Kolumbiya Universitetinin amerikalı alimləri mümkün güclü vulkanın püskürməsinin Yer kürəsinin iqliminə nəticələrini qiymətləndiriblər.

"AVESTA.AZ"un məlumatına görə, bu barədə araşdırma "Climate" elmi jurnalında dərc olunub.

Qeyd edilir ki, bunlar yeraltı maqmanın uzun müddət yığılması nəticəsində əmələ gələn nəhəng gücə malik vulkanlardır. Çox nadir hallarda püskürürlər, lakin hər bir belə hadisə fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər.

Məsələn, 75 min il əvvəl Hindistanda Toba super vulkanının partlaması atmosferə daxil olan çoxlu miqdarda kül və qazlar səbəbindən planetin kəskin soyumasına səbəb olub. Təbii hadisənin heyvanların, bitkilərin və bəşəriyyətin böyük bir hissəsinin kütləvi şəkildə yox olmasına səbəb olduğu güman edilir.

Əvvəlki araşdırmalara görə, vulkanik qışa görə temperaturun aşağı düşməsi ilə bağlı potensial təxminlər 2 °C ilə 8 °C arasında dəyişib.

Alimlər yeni araşdırmada Toba dağının püskürməsinə bənzər fəlakətin təsirlərini yenidən yaratmaq üçün kompüter simulyasiyalarından istifadə ediblər. Hesablamalar göstərib ki, hətta ən güclü partlayışla belə, Yerdəki temperatur 1,5 °C-dən çox olmayacaq.

Mütəxəssislərin fikrincə, temperatur qiymətləndirmələrindəki uyğunsuzluğu müəyyən etmək çox çətin olan dəyişkənlikdən qaynaqlanır: güclü püskürmə zamanı atmosferə daxil olacaq kükürd hissəciklərinin ölçüsü ilə.

Tədqiqatçlar fərqli hissəcik ölçülərindən istifadə edərək güclü püskürmələri simulyasiya edərək, müəyyənləşdiriblər ki, onlar qlobal temperaturu müasir dövrün ən böyük püskürmələrindən daha çox dəyişdirə bilməyəcəklər. Məsələn, 1991-ci ildə Filippində Pinatubo dağında partlayış iki il ərzində qlobal temperaturun təxminən 0,5°C aşağı düşməsinə səbəb olub.

Alimlər qeyd ediblər ki, onların nəticələri geomühəndislik layihələrinin aşağı effektivliyini göstərir, ideyası atmosferə kükürd əsaslı aerozollar səpməklə vulkanik qış şəraitini bərpa etməyə çalışmaqdır.

Paylaş

Xəbər lenti

Uçuşlar dayandı, banklar və kəşfiyyat sistemi çökdü - ABŞ-dəki rəqəmsal böhranın səbəbi açıqlandı Bu gün, 14:48 Azərbaycanda 9 ayda 3,2 milyard manatlıq elektron satınalma təsdiqlənib Bu gün, 14:48 Cennifer Lopez 57 yaşında özünü həqiqətən azad hiss edir Bu gün, 14:48 Şahzadə Uilyam hindistanəsilli olduğu ortaya çıxdı Bu gün, 14:48 ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin üçtərəfli görüşü başa çatıb Bu gün, 14:48 İspaniyadan Azərbaycana gətirilən şokoladlı meyvələrdə təhlükəli uyğunsuzluq aşkarlanıb Bu gün, 14:48 Biləcəridə iri ağac aşdı - Yol bağlandı Bu gün, 14:48 Prokuror keçmiş vəkilə ağır cəza istəyib Bu gün, 14:48 Məşhur aktyor bu səbəbdən işlədiyi şirkətin qonaq evində qalır Bu gün, 14:48 Marsda kartof çipsinə bənzəyən sirli kristal strukturlar aşkarlandı Bu gün, 14:48 "Atam qucağımda öldü" deyən Elcan Rəsulov göz yaşlarına boğuldu Bu gün, 14:48 Qərbi Azərbaycan İcması ABŞ Konqresindəki dinləmələrə etiraz etdi Bu gün, 14:48 2027-ci ildən dövlət qurumlarına qəbul belə olacaq Bu gün, 13:48 İran: Hörmüz boğazında 3 neft tankeri minaya düşüb Bu gün, 13:48 Putin: Rusiya, ABŞ və Çin regional münaqişələrin həllində ortaq maraqlara malikdir Bu gün, 13:48 Tramp: Putinlə Ukraynadakı münaqişənin başa çatmasını istəyirik Bu gün, 13:48 Ürək sağlamlığını qoruyan qidaların adları açıqlanıb Bu gün, 13:48 30 ildir sevgili olsalar da, ayrı evlərdə yaşayırlar Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Vətən müharibəsi dövründə möhkəm və ədalətli mövqeyinə görə Vyetnama dərindən minnətdardır Bu gün, 13:48 Prezident: Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir Bu gün, 13:48 Azərbaycan Prezidenti: Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır Bu gün, 13:48 Hikmət Hacıyev: Ermənistandan 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerinin açıqlanmasını gözləyirik Bu gün, 12:48 ASCO-nun "Xocalı" gəmisi Çində texniki yoxlamadan keçdi, sertifikatları yeniləndi Bu gün, 12:48 Xəzərdə suyun geri çəkilməsi bəzi hallarda 800 metrə çatır Bu gün, 12:48 Bakının sahilboyu əraziləri ilə bağlı YENİ QƏRAR: Zonalar ictimaiyyətə açıq olacaq Bu gün, 12:48 Azərbaycan Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması ilə bağlı xarici təcrübəni öyrənir Bu gün, 12:48 Qurban Qurbanovdan onun rekordunu qıran Emin Mahmudovla bağlı açıqlama Bu gün, 12:48 Yusuf Güneyin 10 ilə qədər həbs olunması tələb edilir Bu gün, 12:48 Tramp, Si Cinpin və Putinin üçtərəfli görüşü başlayıb Bu gün, 12:48 Bakıda qış hazırlığı başladı - Bu rayonlarda qarla mübarizə üçün tapşırıqlar verildi Bu gün, 11:48 Rəhimdən danışan şairə: "Xərçəng olduğuna inana bilmirdi, həkimə getmək istəmirdi" Bu gün, 11:48 DTX rəsmisi: Azərbaycanın informasiya resursları kiberhücumlara məruz qalıb Bu gün, 11:48 Alen Simonyan Azərbaycana səfər edəcək Bu gün, 11:48 Tramp və Si Cinpin arasında görüş başa çatıb Bu gün, 11:48 BDU-ya rektor təyin edilən Məleykə Abbaszadənin DOSYESİ Bu gün, 11:48 Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR! Bu tarixdə ÖDƏNİLƏCƏK Bu gün, 11:48 Nərman Qocatürkün meyiti tapıldı Bu gün, 11:48 Azərbaycanda şagirdlərin sayı 20 mindən çox azalıb Bu gün, 11:48 Şöbə müdiri: "Xəzərin sahilində 3 227 qanunsuz tikili aşkarlanıb" Bu gün, 11:48 "Yaprak Dökümü"nün qaynana və gəlini 20 il sonra bir arada Bu gün, 11:48 Məleykə Abbaszadə BDU-nun ilk qadın rektoru oldu Bu gün, 11:48 Dəhşətli qəzada ölənlər tanınmış aşığın oğlu və nəvələri imiş Bu gün, 10:48 Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq Bu gün, 10:48 Vredestein də Azərbaycanda Radius-u seçdi! Bu gün, 10:48 Si Cinpin və Tramp Şençjendə görüşüblər Bu gün, 10:48

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR