Dünən, 14:48 127

Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Salah kəndinin tarixi

"Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri" layihəsi çərçivəsində indiki Ermənistanda 1980-ci illərin sonlarında azərbaycanlıların qovulması nəticəsində boşalmış Salah (Aqavnavank) azərbaycanlı kəndinin tarixi haqqında araşdırma hazırlanıb.

BAKU.WS xəbər verir ki, kənd çarizm dövründə Salah adlandırılıb.

1991-ci ilin aprelində Ermənistanda Azərbaycan irsini erməniləşdirmək və məhv etmək siyasəti çərçivəsində kəndin adı dəyişdirilərək Aqavnavank qoyulub. Kənd 1995-ci ildən Ermənistan Respublikasının Tavuş vilayətinin tərkibindədir.

Salah kəndi mənbələrdə XIX əsrin ikinci yarısından qeyd edilir. Çar Rusiyası dövründə kənd Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasının tərkibində olub.

Erməni mənbələrinin də istinad etdiyi çar dövrünə aid statistik məlumatlara görə, 1914-cü ilə qədər müxtəlif vaxtlarda kənddə yalnız və ya, əsasən, azərbaycanlılar yaşayıblar.

Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Salah kəndinin tarixi
1897-ci ildə kənddə 184, 1907-ci ildə kənddə 39, 1914-cü ildə 64, 1931-ci ildə kənddə hamısı azərbaycanlı olmaqla 112 nəfər yaşayıb. 1918-ci ildə Ermənistan Qazax qəzasının dağlıq hissəsinə iddia irəli sürüb. Qəza ərazisinin bir hissəsinin erməni nəzarətinə keçməsinə baxmayaraq, erməni müntəzəm ordusu AXC-nin tərkibində qalan torpaqlarda türk əhalisi olan kəndləri məhv etməyə davam edib.

Erməni mənbələrinə əsasən, kəndin yerləşdiyi Qaraqaya ərazisindəki azərbaycanlı kəndlərinin sakinləri daşnak qüvvələrinə müqavimət göstəriblər, lakin 1920-ci ilin iyun ayında qovulublar. Salahın əhalisi Azərbaycanın Qazax qəzasına qaçıb. 1920-ci ilin sonunda Ermənistanda sovet hakimiyyəti elan edilib, 1921-ci ildə isə ölkədə kommunist rejimi qəti olaraq bərqərar olub. Bundan sonra Qazax qəzasının əvvəllər erməni qüvvələrinin nəzarətinə keçmiş hissəsinin Ermənistan SSR-ə birləşməsi təsbit edilib. Sovet dövründə kənd əvvəl Dilican rayonunun, sonra isə İcevan rayonunun tərkiblərində olub. Erməni mənbələrinin məlumatlarına əsasən, 1980-ci illərin sonlarına qədər kəndin ərazisində azərbaycanlılar yaşayıblar.

Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Salah kəndinin tarixi
1948-1953-cü illərdə sovet hakimiyyəti azərbaycanlıların Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-ə deportasiyasını həyata keçirib. Nəticədə 1949-1950-ci illərdə kəndin azərbaycanlı sakinlərinin bir hissəsi Azərbaycan SSR-ə deportasiya olunub. 1950-ci illərdə Salaha Göyərçin adlı qonşu kəndin sakinlərini köçürüblər. 1989-cu ildə kənddə 302 nəfər yaşayıb.

Qeyd edək ki, 2021-2024-cü illərdə "Yoxa çıxmış sivilizasiya" kitabının hazırlanması çərçivəsində Ermənistan ərazisində, o cümlədən ucqar dağlıq bölgələrdə Azərbaycan irsinin müəyyən edilməsi və sənədləşdirilməsi üçün geniş sahə işləri aparılıb. Bu işlərin gedişində kənddə bir hissəsi salamat qalmış onlarla məzar daşlarının olduğu azərbaycanlı qəbiristanlığı aşkar edilib.

Paylaş

Xəbər lenti

Əhalinin NƏZƏRİNƏ - Səhər saat 4-dən başlayıb Bu gün, 16:48 "Santa-Barbara" serialının aktyoru qəzadan sonra vəfat etdi Bu gün, 16:48 Tonlarla şokolad və peçenyeni oğurlayıb satdı, puluna yük maşını aldı - 5 il 6 ay Bu gün, 16:48 Nazirlik "İnterturan" mebel mağazasının fəaliyyətini dayandırdı Bu gün, 16:48 Aralarında 25 yaş fərq olan məşhur cütlüyün evliliyindən 26 il keçir Bu gün, 16:48 İsmayıllıda antisanitar şəraitdə kəsilən 300 kiloqrama yaxın at əti aşkarlanıb Bu gün, 16:48 PARŞ-ın İcraiyyə Komitəsinin 24-cü iclası keçirilib Bu gün, 16:48 Vüsalə Əlizadə: "O uşaq ki təşəkkür edir, artıq tərbiyəsi yerindədir" Bu gün, 16:48 Azərbaycanda 10 ayda 9 tondan çox narkotik dövriyyədən çıxarılıb Bu gün, 16:48 "Eternity-2026": Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan strateji obyektlərin mühafizəsi üzrə birgə əməliyyatlar aparacaq Bu gün, 16:48 Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı: Xəzəri kim çirkləndirir? Bu gün, 15:48 Bakı-Sumqayıt yolunda 5 metrlik kanalizasiya quyuları açıq qalıb - TƏHLÜKƏ Bu gün, 15:48 Tramp, Putin və Si Cinpin sülh bəyannaməsi qəbul ediblər Bu gün, 15:48 Xalq şairi: "Ailələrin dağılmasının əsas səbəbkarları qayınanalar olurlar" Bu gün, 15:48 Azərbaycan 4 meymunu Qazaxıstana 200 dollara satdı Bu gün, 15:48 Bəşir Süleymanlı 7 il 6 ay müddətinə həbs edildi Bu gün, 15:48 "Trendyol" COP31-də dayanıqlılıq və sosial təsir sahəsindəki fəaliyyətini təqdim edib Bu gün, 15:48 Tbilisidə yaşayış binasında partlayış - 7 nəfər itkin düşüb, 3-ü uşaqdır Bu gün, 15:48 Sabaha leysan gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ Bu gün, 15:48 Paşinyan: "İlham Əliyevlə Dublində sülhün təminatları barədə danışdıq" Bu gün, 15:48 Uçuşlar dayandı, banklar və kəşfiyyat sistemi çökdü - ABŞ-dəki rəqəmsal böhranın səbəbi açıqlandı Bu gün, 14:48 Azərbaycanda 9 ayda 3,2 milyard manatlıq elektron satınalma təsdiqlənib Bu gün, 14:48 Cennifer Lopez 57 yaşında özünü həqiqətən azad hiss edir Bu gün, 14:48 Şahzadə Uilyam hindistanəsilli olduğu ortaya çıxdı Bu gün, 14:48 ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin üçtərəfli görüşü başa çatıb Bu gün, 14:48 İspaniyadan Azərbaycana gətirilən şokoladlı meyvələrdə təhlükəli uyğunsuzluq aşkarlanıb Bu gün, 14:48 Biləcəridə iri ağac aşdı - Yol bağlandı Bu gün, 14:48 Prokuror keçmiş vəkilə ağır cəza istəyib Bu gün, 14:48 Məşhur aktyor bu səbəbdən işlədiyi şirkətin qonaq evində qalır Bu gün, 14:48 Marsda kartof çipsinə bənzəyən sirli kristal strukturlar aşkarlandı Bu gün, 14:48 "Atam qucağımda öldü" deyən Elcan Rəsulov göz yaşlarına boğuldu Bu gün, 14:48 Qərbi Azərbaycan İcması ABŞ Konqresindəki dinləmələrə etiraz etdi Bu gün, 14:48 2027-ci ildən dövlət qurumlarına qəbul belə olacaq Bu gün, 13:48 İran: Hörmüz boğazında 3 neft tankeri minaya düşüb Bu gün, 13:48 Putin: Rusiya, ABŞ və Çin regional münaqişələrin həllində ortaq maraqlara malikdir Bu gün, 13:48 Tramp: Putinlə Ukraynadakı münaqişənin başa çatmasını istəyirik Bu gün, 13:48 Ürək sağlamlığını qoruyan qidaların adları açıqlanıb Bu gün, 13:48 30 ildir sevgili olsalar da, ayrı evlərdə yaşayırlar Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Vətən müharibəsi dövründə möhkəm və ədalətli mövqeyinə görə Vyetnama dərindən minnətdardır Bu gün, 13:48 Prezident: Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir Bu gün, 13:48 Azərbaycan Prezidenti: Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir Bu gün, 13:48 Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır Bu gün, 13:48 Hikmət Hacıyev: Ermənistandan 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerinin açıqlanmasını gözləyirik Bu gün, 12:48 ASCO-nun "Xocalı" gəmisi Çində texniki yoxlamadan keçdi, sertifikatları yeniləndi Bu gün, 12:48 Xəzərdə suyun geri çəkilməsi bəzi hallarda 800 metrə çatır Bu gün, 12:48 Bakının sahilboyu əraziləri ilə bağlı YENİ QƏRAR: Zonalar ictimaiyyətə açıq olacaq Bu gün, 12:48

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR