23-11-2024, 03:44 588

Marsdan olan meteoritdə qədim geotermal qaynaqların izləri aşkar edilib

Avstraliya və Avropa planetoloqları məşhur Mars meteoriti “Qara gözəl”də təxminən 4,45 milyard il öncə Marsda qaynar süxurların çox qaynar maye su ilə təması nəticəsində yaranan mineral dənələri tapıblar.

“Report” xəbər verir ki, bu barədə Avstraliyanın Körtin Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

“Həmkarlar hesab edirlər ki, hidrotermal sistemlər Yerdə həyatın yaranması üçün əsas tərkib hissəsi idi. Marsda onların analoqlarının tapılması göstərir ki, qabığının formalaşmasının ən erkən mərhələlərində Marsın səthində həyatın təkamülü və davam etdirilməsi üçün zəruri olan qaynar maye su mövcud olub”, – Körtin Universitetinin baş elmi işçisi Aaron Kavosi bildirib.

Alimlər bu kəşfi 2011-ci ildə Böyük Səhranın Mərakeş hissəsində tapılmış “Qara gözəl” meteoritinin fraqmentlərini araşdırarkən ediblər. Sonradan o, “göy daşları” kolleksionerlərinin əlinə keçib və onlar da bu tapıntını “NWA 7034” adı vermiş planetoloqlara təhvil veriblər.

Son vaxtlar alimlər “Qara gözəl”in bir neçə fraqmentini tədqiq edib və bu meteoritin təxminən 5-10 milyon il öncə planetin səthindən atılmış ilkin Mars qabığının fraqmenti olduğu qənaətinə gəliblər. Bu meteoritin əmələ gəlmə tarixini araşdırarkən Avstraliya tədqiqatçıları onun daxilində planetin səthində üzə çıxarkən yaranan odadavamlı süxurların kristalları olan sirkonun bir neçə qeyri-adi deformasiya olunmuş dənələrini aşkar ediblər.

Alimlər bu kristalların əmələ gəlmə tarixini araşdırarkən bu sirkonların tərkibində belə odadavamlı mineral dənələrində adətən rast gəlinməyən dəmir, alüminium, natrium və bəzi digər elementlərin olduğunu müəyyən ediblər. Onların strukturu və yerləşməsinin sonrakı tədqiqi göstərib ki, bu elementlər sirkonların çox isti su ilə təması sonucunda yaranıb.

Elm adamlarının hesablamalarına görə, bu suyun temperaturu təxminən 500-800 dərəcə Selsi təşkil edib ki, bu da qədim Marsda hidrotermal qaynaqların mövcudluğundan xəbər verir. Onların analoqları qədim Yerdə ən sadə üzvi molekulların əsas “fabriki” hesab olunur. Onların Marsda mövcudluğu göstərir ki, uzaq keçmişdə Günəş sisteminin dördüncü planetində həyatın yaranması üçün münasib şərait olub.

Son iki onillikdə planetoloqlar Marsın səthində qədim dövrlərdə çayların, göllərin və şirin su okeanlarının mövcud olduğunu göstərən çoxlu sübutlar ortaya çıxarıblar. Alimlərin cari hesablamalarına görə, onlarda Yerin Şimal Buzlu okeanında olduğu qədər su var idi. Bu suyun hara yox olduğunu və Günəş sisteminin dördüncü planetinin səthində nə vaxt yarandığını alimlər hələ dəqiq deyə bilmirlər.

Paylaş

Xəbər lenti

Pentaqon rəhbəri müvəqqəti hakimiyyətlə danışıqlar aparmaq üçün Venesuelaya səfər edib Bu gün, 01:48 Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqlik münasibətlərinin cari gündəliyi müzakirə olunub Bu gün, 01:48 AzTV-də yeni dövr başlayır: Televiziyada nələr dəyişəcək? Bu gün, 01:48 Azərbaycanın 4 boksçusu Avropa çempionatında 1/4 finala yüksəlib Dünən, 23:48 Paşinyan parlamentdə özündən çıxdı: "Sizi siyasi bomjlara çevirəcəyik!" Dünən, 23:48 Türkiyə və Azərbaycanın XİN rəhbərləri arasında telefon danışığı olub Dünən, 23:48 Kvrivişvili: Azərbaycanla əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə etdik Dünən, 23:48 Sahibə Qafarova Türkmənistanda işgüzar səfərdədir Dünən, 22:48 Azərbaycanda ağır qəza - Ölənlərin sayı artır: Həlak olan ata və azyaşlı qızının fotosu Dünən, 22:48 General Natiq Əliyevin qızı ilə bağlı qərar verildi Dünən, 22:48 İnsan yatarkən beynində nə baş verir? - Maraqlı kəşf Dünən, 22:48 Şərabın sağlamlığa faydası yoxdur? Həkimdən diqqətçəkən xəbərdarlıq Dünən, 22:48 Ermənistanın Konstitusiyası dəyişir: Paşinyan referendumla bağlı əminliyini bildirdi Dünən, 21:48 Bərdədə piyadanı avtomobil vuraraq öldürüb Dünən, 21:48 Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər Dünən, 21:48 Şimali Kiprdən Azərbaycana güclü dəstək mesajı: "Bir yumruq kimi birləşən xalq" Dünən, 21:48 Bakının bu ərazisində su təchizatında fasilə yaranıb – SƏBƏBİ AÇIQLANDI Dünən, 20:48 Altı vəkil kollegiyadan çıxarılıb, 27-si cərimələnib - Rəsmi Dünən, 20:48 Aprelin 1-dən nələr dəyişir? - Maaş və müavinətlərlə bağlı YENİ XƏBƏR Dünən, 20:48 Ceyhun Bayramov: "Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri bənzərsizdir" - "Haber Global"ın süjeti Dünən, 20:48 "Tasnim": Pezeşkianla vitse-prezident arasında fikir ayrılığı yoxdur Dünən, 20:48 Azərbaycan-Gürcüstan hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub Dünən, 19:48 Paşinyan Ceyhun Bayramovun mövqeyini dəstəklədi Dünən, 19:48 Avtomobil akkumulyatorunu nə vaxt dəyişmək lazımdır? Dünən, 19:48 Bakıda ev tapmaq müşkülə çevrildi: Əl yandıran QİYMƏTLƏR Dünən, 19:48 Görmə məhdudiyyətli Sevincin böyük arzusu: Xalq artisti olmaq! Dünən, 19:48 Bu imtahan ləğv olundu - Ödənişlər geri qaytarılacaq Dünən, 18:48 Bakı Bəyannaməsi BMT Baş Assambleyasının və Təhlükəsizlik Şurasının rəsmi sənədi kimi yayılıb Dünən, 18:48 DİN əməliyyat keçirdi - Saxlanılanlar var Dünən, 18:48 Bakıdakı körpələr evində istilik problemi: "Qaz sayğacını söküb aparıblar" Dünən, 18:48 Yolun təmiri niyə bəzən uzun çəkir? Dünən, 18:48 Quba sakinlərini SEVİNDİRƏCƏK XƏBƏR - 1,7 milyon manat AYRILDI Dünən, 18:48 Azərbaycan və Gürcüstan Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasını müzakirə edib Dünən, 18:48 XƏBƏRDARLIQ - Sabah güclü külək əsəcək Dünən, 17:48 Birbank-ın "Böl-ödə" krediti ilə 15 000 AZN-dək alış-verişi 6 ayadək komissiyasız hissələrə bölün Dünən, 17:48 Əsgər ölümündən əvvəl ürəyindən şikayətlənibmiş... - Həkimə bu cəza verildi Dünən, 17:48 Rusiyaya məxsus təyyarə partlayıcı qurğu barədə siqnaldan sonra Antalyada eniş edib Dünən, 17:48 Mətbuat Şurasının Şikayətlər üzrə Komissiyasının sədri müəyyənləşib Dünən, 17:48 Almaniyanın xarici işlər naziri Azərbaycandakı dini konfessiyaların nümayəndələri ilə görüşüb Dünən, 17:48 Paşinyan: TRIPP-in texniki parametrlərinin Azərbaycanla razılaşdırılması fikri ilə razıyam Dünən, 17:48 Əli Əsədov Mariam Kvrivişvili ilə görüşüb Dünən, 17:48 Azərbaycanda artıq ödənilmiş vergilərin geri qaytarılması sadələşdirilib Dünən, 16:48 Sumqayıt Sənaye Parkında daha bir müəssisə kağız istehsal edəcək Dünən, 16:48 Yaşı 100-ü keçən hər kəs bu sayədə uzunömürlü imiş... - Həkim açıqlayıb Dünən, 16:48 "PlayStation 5" udmaq istəyirdi, amma "Changan Q07" qazandı - "Sürətlə Yeni Mövsümə" lotereyasının qalibi danışdı Dünən, 16:48 Rusiyadan Türkiyəyə uçan sərnişin təyyarəsində bomba həyəcanı Dünən, 16:48 Baku TV-nin Rus redaksiyasının 5 yaşı tamam olur Dünən, 16:48 Su və Meliorasiya üzrə Layihələndirmə və Elmi Tədqiqat İnstitutunun işçilərinin sayı müəyyənləşib Dünən, 16:48

Bu xəbərlərİ də oxuyun

EKSKLÜZİV XƏBƏRLƏR